Nghị lực của người vợ thương binh

Khi chúng tôi đến, chị Ngắn đang có khách. Đó là một người đàn ông đã đứng tuổi tên Chương - một thương binh ở huyện Vĩnh Bảo (Hải Phòng) - nghe tiếng cơ sở sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ của chị đã lặn lội vượt gần trăm cây số tìm đến xin học nghề để về dạy lại cho bà con quanh vùng. Sau khi khách ra về, chị nói với chúng tôi như phần trần: “Làm những mặt hàng thủ công mỹ nghệ này nó vậy em ạ! Mình không thể giao cho người ta rồi bỏ mặc đấy, muốn làm sao thì làm mà phải xuống cơ sở kiểm tra đôn đốc luôn. Nhiều khi chị em trong bộ phận kĩ thuật đi hết, không có người thì đích thân mình cũng phải đi...”. Hiện nay, cơ sở của chị Ngắn chuyên sản xuất các mặt hàng thủ công mĩ nghệ xuất khẩu ra nước ngoài như mặt hàng mây, túi cói, mũ cói, túi móc, mũ sợi... và nhiều mặt hàng tinh xảo đòi hỏi người thợ phải có tay nghề cao, sự khéo tay và tỉ mỉ đến từng chi tiết nhỏ.

Nhớ lại những ngày đầu khởi nghiệp, chị Ngắn không khỏi bồi hồi. Năm 1972, chị Ngắn lấy chồng. Nhưng những ngày hạnh phúc thật ngắn ngủi khi ngay sau đó anh phải ra chiến trường. Hai năm sau, anh trở về. Nhưng anh đã là một thương binh hạng 2/4, đau ốm liên miên. Phải nuôi chồng là thương binh nặng nằm một chỗ và bốn đứa con sàn sàn trứng gà trứng vịt, ngoài nhận khoán 1,2 mẫu ruộng, chị còn đôn đáo chạy chợ buôn bán đủ thứ thượng vàng hạ cám, miễn sao kiếm được đồng tiền. Thuốc men cho chồng, tiền đóng học cho con và bố mẹ hai bên nội ngoại một tay chị cáng đáng hết. Đã có thời chị còn nhận trông trẻ, đi buôn bị cói, cặp học sinh... Cứ mặt hàng nào mà mua qua bán lại có lời là chị gom tất, không nề hà. Nhưng vết thương trên người chồng chị tái phát ngày càng nặng thêm khiến số tiền chị trần lưng kiếm được không đủ tiền thuốc men cho anh. Vậy là chị phải đi vay nợ khắp nơi, kể cả gõ cửa ngân hàng. Đúng lúc ấy thì phong trào nuôi ếch xuất khẩu sang Trung Quốc rộ lên.

Năm 1995, chị bán được hàng chục ngàn chiếc giỏ cói đựng ếch cho tỉnh Hải Dương. Hàng làm chưa xong đã có người chờ sẵn lấy mang đi. Số tiền kiếm được đủ để chị mua thuốc cho chồng và trả được một ít nợ nần. Nghĩ đây là một hướng đi đúng, có thể thoát nghèo được nên chị bôn ba khắp nơi để học nghề và tìm kiếm bạn hàng. Cơn sốt “ếch” hạ nhiệt, chị Ngắn quay qua làm mũ cói cho khách hàng ở Nam Định, Hải Phòng. Tay nghề chị khá dần lên cũng là lúc những đơn hàng đầu tiên đến với chị. Nhưng bệnh của chồng chị mỗi ngày một nặng thêm, hết tới 200 ngàn tiền thuốc mỗi ngày mà vẫn không thuyên giảm. Không nản, chị lại chạy vạy vay nợ chỗ này chỗ kia để chữa bệnh cho chồng. “Còn người là còn của”, chị bảo thế! Năm 1996, chồng chị qua đời để lại trên đôi vai chị món nợ lên tới hàng chục triệu đồng. Chị Ngắn gần như khánh kiệt, tưởng không thể gượng dậy nổi. Nhưng nhớ lại lời hứa với chồng trước khi anh nhắm mắt, chị lại gượng đứng lên làm việc ngày đêm với một ý chí và quyết tâm sắt đá: Phải thoát nghèo!

Từ chỗ ban đầu làm thủ công, đơn lẻ, chị Ngắn bắt đầu tính đến việc mở rộng sản xuất. Chị rủ thêm chị Gấm, chị Nga, chị Lụa, chị Quỳnh... và một số chị em trong xóm đến làm chung. “Có những hôm phải thức trắng cả đêm để kịp giao hàng, mệt mỏi và buồn ngủ nhưng không ai dám ngủ, lại ra vã nước lên mặt cho tỉnh táo để vào làm tiếp”- chị Ngắn tâm sự. “Rồi khi nhận mẫu mới, có những đêm cả mấy chị em tháo rời từng chiếc mũ rồi mày mò làm lại, làm đến khi thành thạo mới thôi!”. Không chỉ nhận gia công, chị còn mày mò sáng tạo ra những mẫu mới và được khách hàng đánh giá cao. Bạn hàng tìm đến với chị ngày một đông và các đơn hàng khắp nơi trong cả nước “bay” về tới tấp, chị phải tuyển thêm người làm việc. Từ chỗ ban đầu chỉ có hơn chục người, lượng lao động đã tăng lên nhanh chóng. Có những khi thiếu lao động, chị lại lên Hội phụ nữ huyện Tiền Hải nhờ các chị thông báo đến Hội phụ nữ các xã tuyển lao động. Những người có nhu cầu đều được chị dạy nghề, cung cấp nguyên liệu rồi thu mua luôn sản phẩm. Từ đó, tiếng tăm về cơ sở sản xuất của chị ngày càng vang xa, nhiều người tìm đến xin việc, học nghề ...

Thoát nghèo từ hai bàn tay trắng

Sinh năm 1952 tại xã Đông Trung (huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình) trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Bố là xã đội trưởng, chồng thương binh, anh trai và em trai đều là liệt sĩ. Bản thân chị Ngắn cũng tham gia đội Thanh niên tự vệ bảo vệ Cống Lân, một công trình thuỷ lợi vô cùng quan trọng góp phần đưa Thái Bình trở thành “quê hương 5 tấn” lúc bấy giờ. Do nghèo đói, người đông, ruộng đất ít nên gia đình chị kéo nhau đi khai hoang ở xã Nam Cường.  Khi ấy, Nam Cường đang còn là một đại công trường lấn biển ở miền Bắc, đã từng được đón Bác Hồ về thăm. “Đất rộng nhưng không trồng được lúa vì nhiễm mặn, chỉ cây cói là có thể sống được nên nghèo vẫn hoàn nghèo. ăn củ ráy, củ chuối thay cơm là chuyện thường ngày nhưng vẫn không có cách nào thoát ra được...” - Nhớ lại những tháng ngày cơ cực ấy, chị Ngắn không khỏi rơi nước mắt.

Từ chỗ nợ nần chồng chất, đến nay, chị Ngắn không những trả hết nợ nần, thoát được nghèo mà còn dạy nghề và tạo công ăn việc làm cho gần 3.000 lao động ở 22 xã thuộc các huyện Tiền Hải, Kiến Xương, Thái Thuỵ, Đông Hưng và cả huyện Vĩnh Bảo (Hải Phòng) với thu nhập bình quân 400 - 500 nghìn đồng/người/tháng. Có xã chị mở tới 2-3 lớp, mỗi lớp 50 học viên nhưng vẫn không đáp ứng được hết nhu cầu của chị em. Vậy nên, bây giờ, tuy đã là chủ một doanh nghiệp với doanh thu hàng năm lên tới vài chục tỉ đồng nhưng hàng tháng chị vẫn đi khắp nơi để dạy nghề. Hàng của cơ sở chị làm ra đã có mặt tại thị trường úc, Nhật, Pháp... và còn mở rộng ra nhiều nước nữa.

Chị luôn tâm niệm, mình cũng từng là một phụ nữ nghèo khó, không đủ ăn, gặp không ít những bất hạnh trong cuộc sống nên giúp được ai là chị nhiệt tình giúp đỡ và rất quí trọng đồng tiền. Các con chị đều đã trưởng thành, con gái, con rể bây giờ về làm “trợ thủ đắc lực” cho chị. “Cái được lớn nhất đối với mình không phải tiền bạc mà là niềm vui của những người lao động nông thôn có việc làm thường xuyên, đang từng bước đi lên để thoát nghèo và sau này là một cơ sở dạy nghề miễn phí cho con em thương bệnh binh, gia đình chính sách, trẻ mồ côi tàn tật... giúp họ tạo dựng cuộc sống bằng chính sức lao động của mình, đỡ được phần nào gánh nặng cho xã hội...” - trước khi chia tay, chị Ngắn tâm sự với chúng tôi như thế./.

Theo Báo TNVN